نقرس چیست ؟

نقرس بیماری است که بر اثر تجمع زیاد ماده ای به نام اسید اوریک Uric acid در بدن ایجاد شده و میتواند موجب بروز علائمی مثل درد و تورم در مفاصل شود. بروز نقرس میتواند ارتباط نزدیکی با مصرف زیاد غذاهای پر پروتئین بخصوص گوشت داشته باشد.

1291_orig

 

نقرس چگونه ایجاد میشود

همانطور که گفته شده علت اصلی نقرس تجمع اسید اوریک در بدن است. اسید اوریک در واقع پسماند متابولیسم و سوختن پروتئین در بدن است. گاهی اوقات بر اثر تولید زیاد این ماده در بدن و یا ناتوانی کلیه در دفع آن این ماده بطرز غیر طبیعی در مایعات بدن جمع شده و بدنبال آن بلورهای این ماده در مفاصل بدن رسوب میکند. رسوب بلورهای اسید اوریک در بدن موجب تحریک سلول های ایمنی شده و بدنبال آن موجب التهاب و درد مفصل میشود.

تشکیل کریستال های اسید اوریک در مفصل موجب میشوند تا سلول های ایمنی بدن آنها را مهاجم تلقی کرده و بخورند. بدنبال آن این سلول ها مواد شیمیایی خاصی بنام پروستاگلاندین و لوکوترین از خود ترشح میکنند که این مواد موجب ایجاد علائم التهاب در مفصل (درد و تورم) میشوند.

از علائم شایع این بیماری درد و تورم ناگهانی مفصل بخصوص مفصل متاتارسوفالانژیال شست است. بروز ناگهانی درد و تورم مفصل را حمله نقرسی مینامند. ضربات مکرر به این مفصل (مثلا بدنبال راه رفتن طولانی) موجب میشود کریستال های اسید اوریکی که قبلا در بافت های مفصل رسوب کرده ناگهان به داخل مفصل ریزش کرده و موجب پاسخ التهابی بدن به آن شوند. هر عاملی که بتواند سطح اسید اوریک خون را به ناگهان بالا ببرد ( مانند بروز کم آبی در بدن، مصرف الکل و اسیدی شدن خون) هم میتواند موجب حملات نقرسی شود.

حملات درد و تورم مفصل شست پا در نقرس معمولا شبانه است. در طول روز به علت وضعیت ایستاده بدن، مایع میان بافتی زیادی در اندام تحتانی و بخصوص پایین ترین قسمت های آن یعنی پاها جمع میشود. شب هنگام و وقتی بیمار دار کشیده و به حالت افقی درمیاید این مایع میان بافتی دوباره به جریان خون برمیگردد. در این بازگشت، مایعات زودتر از اسید اوریک به جریان خون برمیگردند و در نتیجه غلظت اسید اوریک در پا افزایش میابد. این اسید اوریک در مفاصل پا رسوب میکند و چون در شب پا سردتر میشود این سرما به رسوب کریستال های اسید اوریک در مفصل پا کمک میکند. به همین علت بروز حملات درد و تورم مفصل در شب بیشتر است.

1292_origرسوب اسید اوریک در مفاصل میتواند در نهایت موجب تخریب آنها شود. سنگ کلیه و اختلال در عملکرد کلیه از دیگر عوارض این بیماری است. نقرس در مردها ۹ برابر شایعتر بوده و معمولا در سنین میانسالی بروز میکند. این بیماری زمینه ارثی و خانوادگی دارد.

نکته جالب اینست که حدود ده درصد مردم اسید اوریک بالایی دارند ولی همه آنها علائم نقرس را نشان نمیدهند. در مقابل بعضی افراد با علائم بالینی نقرس اسید اوریک بالایی ندارند. در واقع در بسیاری اوقات در موقع بروز علائم بالینی نقرس که بصورت شروع ناگهانی درد و تورم مفصلی است اسید اوریک خون کاهش میابد.

بلور های اسید اوریک


روش تشخیص نقرس

زمانی که بیمار با شکایت از دردهای تکراری ناشی از آرتروز به خصوص در ناحیه شست پا، قوزک پا و زانو مراجعه می کند، مورد آزمایش نقرس قرار می گیرد. مستند ترین آزمایش برای تشخیص نقرس بررسی بلور اسید اوریک در مایع مفاصل است که از طریق نمونه برداری توسط سرنگ انجام می شود. البته این کار با بی حسی موضعی صورت می گیرد. زمانیکه مایع مفاصل گرفته شد، از نظر عفونت و بلو راسید اوریک مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. همچنین ممکن است آزمایش خون برای اندازه گیری اسید اوریک خون تجویز شود.

1

پیشگیری از حمله نقرس

نوشیدن کافی از مایعات مانع از بروز حملات نقرس و کاهش تولید سنگ کلیه در افراد مبتلا به نقرس می شود. تغییر در رژیم غذایی نیز کمک موثری به کاهش اسید اوریک خون کند. بدلیل اینکه ماده شیمیایی پورین در بدن تولید اسید اوریک می کند بهتر است از خوردن غذاهای غنی از پورین نظیر گوشت اندام ها(جگر، قلوه و مغز) ، جانوران سخت پوست دریایی اجتناب کنید. خوردن گوشت و غذاهای دریایی خطر حملات نقرس را افزایش می دهد. در حالیکه لبنیات احتمال ابتلا به نقرس را کاهش می دهد. کاهش وزن نیز می تواند خطر برگشت مجدد نقرس را کمتر کند.

درمان دارویی

برای درمان نقرس سه نوع دارو تجویز خواهد شد.
۱- داروهای مسکن مثل استامینوفن(تیلنول) وسا یر داروهای دردکش برای کنترل درد
۲- تجویز داروهای ضد التهاب مثل کلشی سین، کورتیکواستروئید و ….
۳- داروهایی برای کاهش اسید اوریک خون
تهیه و تدوین : ازم اهر

منبع :سلامت

شما ممکن است این را هم بپسندید

یک دیدگاه

There are no products
0

Your Cart